Reizen door Azië

Als je dan in Japan bent, kun je natuurlijk niet om hét beeldmerk van het land heen: De berg Fuji. Deze actieve vulkaan - je kan hem af en toe onder je voeten voelen rommelen - is een heilige berg in het Shinto-geloof. door zijn vorm is hij het ideaal voor harmonie, balans en schoonheid. 

Na het bezoek aan Shunan, maakten we een korte tussenstop in Hiroshima. Hier zouden we een nacht blijven, samen met Myrthe. We kwamen pas tegen het eind van de middag aan, maar besloten ons een beetje op te frissen en daarna tóch nog even op pad te gaan. Zoals welbekend, was op Hiroshima de eerste atoombom ooit gevallen. We wilden toch ook hier het vredesmuseum en de herdenkingsmonumenten bezoeken. 

Vanuit Huis ten Bosch reden we, met een overstap, naar Tokuyama. Daar zouden we Myrthe weer treffen, met haar gastouders. In het schooljaar 2011/2012 hebben zij, samen met een gastzusje, een familie gevormd tijdens Myrthe's uitwisselingsjaar. Nadien is de familie een keer in Nederland geweest, en ook heb ik, Jaklien, de familie al een keer bezocht zo'n acht jaar geleden. Maar nu we toch in Japan waren konden we de gelegenheid niet voorbij laten gaan. Ondanks dat we wisten dat de communicatie lastig zou gaan en Myrthe vaak als tolk zou moeten optreden.

Nu we toch met Nederland in Japan bezig waren, besloten we ook naar Huis ten Bosch te gaan. Ik wist dat het bestond, en verwachtte een soort van openluchtmuseum á la het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem. Het begon al met de Oranje treinen, die op Kyushu (het meest Zuidelijke van de drie grote eilanden van Japan) rondrijden, die de naam Huis Ten Bosch dragen. Met één van die treinen reden we naar station Huis ten Bosch. Heel vreemd om de omroeper in het Japans Haustembosu te horen zeggen. Met tientallen andere toeristen stapten we de trein uit en liepen over de brug die de rivier overspande naar ons hotel. Toen we na het inchecken uit ons kamerraam keken, wisten we niet wat we zagen.

Wij hebben lang gedacht dat Nederland het enige land dat toegang had tot Japan tijdens de Japanse isolatiepolitiek die gold van 1639 tot 1853. Maar er was ook handel met de Chinezen. De Chinezen werden veel minder als gevaar gezien want die waren niet christelijk. En in tegenstelling tot de Nederlanders, die op hun eilandje moesten blijven, woonden de Chinezen in een ommuurde wijk op het vasteland van Nagasaki. Vanuit die wijk, Tojin Yashiki, handelden zij voornamelijk in zijde, porselein, medicijnen, boeken en kennis. Er waren veel meer Chinezen dan Nederlanders in de stad. Zij hebben nu nog steeds hun eigen China Town in Nagasaki. Een stukje buiten Chinatown kwamen we een Chinese tempel tegen, waar de leer van Confucius centraal staat. Een schitterend gebouw in goud en rood dat de tand des tijds heeft doorstaan. Ooit stonden er verschillende westerse gebouwen in de buurt, nu wordt hij omgeven door moderne (semi)hoogbouw.

Nagasaki is een havenstad in het zuidwesten van Japan op het eiland Kyushu. Het is en ligt aan een natuurlijke baai. Daardoor groeide het uit tot een belangrijk handelscentrum. Portugal was de eerste Europese natie die handelde met Japan. De Portugezen brachten niet alleen goederen, maar verspreidden ook het Katholicisme. In Nagasaki waren al snel tienduizenden christenen. Christenen erkenden de paus als religieus gezag. Het shogunaat vreesde dat dit hun eigen autoriteit ondermijnde. Daarom werd het christendom in 1614 door shogun Tokugawa Ieyasu verboden. In 1634 werd in opdracht van het Tokugawa‑shogunaat het kunstmatige eiland Dejima aangelegd om de handel met Portugal te faciliteren en vooral te kunnen controleren. Niet veel later, na de Shimabara opstand, werden de Portugezen verdreven. Vanaf 1641 werd Dejima een exclusieve handelspost van de Nederlandse VOC. Daarover schijven we meer in de volgende post. 

We lopen en rijden nu zo'n twee weken rond in verschillende steden in Japan en ons is het één en ander opgevallen. Om te beginnen zijn de Japanse straten zo ontzettend schoon. Na India was Thailand al erg schoon, maar hier is het nog  veel schoner en opgeruimder. Maar ook parken en wandelpaden. En dat zonder dat er overal vuilnisbakken staan, want die zijn net zo schaars als in India. Iedereen neemt gewoon zijn afval mee naar huis, om het daar weg te gooien.

Behalve de paleizen, staan er in Kioto ook een paar van de meest beroemde tempels ter wereld. de eerste daarvan is natuurlijk Kinkaku-ji. Een eeuwenoude tempel met een gouden pagoda. Overduidelijk een tourist-trap, gelegen aan een doodlopende straat waar het wemeklde van de bezoekers. Tientallen dienders die het verkeer en de voetgangers regelden. En een behoorlijke toegangsprijs. Maar daar krijg je wel wat voor. Het paviljoen kon niet van binnen bezocht worden, maar wat je aan de buitenkant ziet, gelegen aan een meer in een prachtige tuin, leverde fantastische plaatjes op. Het weer werkte ook redelijk mee. In zo'n fotogenieke omgeving, kun je alleen maar mooie plaatjes schieten.

Met de Shinkansen en de Thunderbird kwamen we al snel aan in Kioto. We dropten onze bagage in het hotel, op loopafstand van het station, en gingen meteen op pad. 

De volgende dag namen we inderdaad toch de trein naar Kanazawa. Een stad die ons ook al was aangeraden in het e-boek dat we bij onze railpasses hadden gekregen. Er is een kasteel, natuurlijk verschillende tempels en altaars, een mooi park en een oud deel van de stad, dat ook wel Klein-Kyoto wordt genoemd: De oude samoerai-wijk. Genoeg redenen om deze plaats te bezoeken dus. Bij aankomst bleek al wel dat we zeker niet de enige toeristen waren in deze -voor ons onbekende- stad.

De stad Nagano heeft natuurlijk ook van alles te bieden. Hoewel Simon kiespijn begon te krijgen, die hij onderdrukte met wat ibuprofen, besloten we Zenkoji te bezoeken. Een van de oudste boeddhistische tempels van Japan, en ook een van de meest bezochte. We dachten dat de tempel wat verder van ons hotel lag, en liepen naar de bushalte. Toen kwamen we er achter dat het maar anderhalve kilometer was. Het weer was heerlijk, zonnig en fris, dus we besloten te wandelen.

De rit van Tokio naar Nagano verliep vlot. Anderhalf uur voor 225 kilometer. Dat zijn we al lange tijd niet meer gewend! We reden dwars door bergen heen door lange tunnels. De stad zelf is dan ook omringd door bergen. We kenden Nagano eigenlijk alleen als gastheer van de Olympische winterspelen van 1998.

Voor onze laatste paar dagen in Thailand, zochten we een plaats uit aan de kust. Niet te ver van het vliegveld, zodat we makkelijk op de laatste dag terug zouden kunnen reizen. Verschillende plaatsen kwamen langs. Pattaya is een toeristische badplaats met veel attracties. Chonburi lag dichter bij Bangkok en had een mooi strand. Maar Simon noemde de plaats Si Racha. ook wel Sri Racha genoemd. Of Sriracha. Die naam deed mij de oren spitsen. Aleen al om de naam willen we hier wel heen. Hier komt de beroemde srirachasaus vandaan. Een pittige rodepepersaus, waar we dol op zijn.

In Sukhothai was de oude koningsstad verlaten na overwinning door Ayutthaya. De ruïnes staan er nu tussen de bomen, de oude stadsgrachten en wallen zijn overgroeid. Naast de oude stad ligt nog wel een dorp, tegenwoordig "Oud Sukhothai"  genoemd, en tien kilometer verderop ligt de stad "Nieuw Sukhothai". In Ayutthaya is dat anders. Nadat de stad was ingenomen en verwoest door de Birmezen, is men er toch blijven wonen. Hoewel verwoest, waren de tempels nog steeds van grote spirituele waarde voor de bevolking. En bovendien was de ligging langs de rivieren en de toegang naar de zee economisch nog steeds zeer aantrekkelijk.

Een plaats met een omineuze naam. De overwinnaars van Sukhothai. Met een plaatsnaam die teruggaat naar Ayodhya in India, de geboorteplaats van de Hindoegod Rama. Hoewel het boeddhisme dus teruggrijpt op een heleboel hindoe-elementen en zijn oorsprong heeft in India, hebben we daar verbazingwekkend weinig boeddhistische tempels aangetroffen. Misschien ligt dat aan de regio's die we bezocht hebben, of misschien hebben we gewoon niet goed genoeg gekeken. Hier in Thailand heeft het boeddhisme wel genoeg voet aan de grond gekregen, in ieder geval. En zien we de verwijzingen naar India en het hindoeïsme toch steeds met een beetje verbazing en herkenning aan.

Nou, dat was me wat. Nadat we afscheid hadden genomen in de herberg en bij het station aankwamen, bleek dat we een uur te laat waren! Op het verkeerde kaartje naar de vertrektijd gekeken. En nu? Veel treinen naar Ayutthaya reden er niet op een dag. En helemaal wachten tot de volgende trein die pas in de avond zou vertrekken, zagen we niet zitten. Dus na wat gepuzzel, besloten we een tussenstop te maken in Uttaradit, een plaatsje op ongeveer 1/3e van de afstand. Daar een dagje rondkijken en vervolgens de trein door naar ons eigenlijke doel.

Naast het letterlijke hoogtepunt van de Wat Chaloem Phra Kiat zijn er in Lampang nog wel meer bijzondere tempels te vinden. En niet alleen tempels zijn het bezoeken waard. Het Station van Lampang is bijzonder, hebben we al gezegd. Voor het station staat een oude stoomtrein, en niet veel verderop bestaat het middelpunt van de rotonde uit een fontein met een enorme gouden draak in het midden. Ons hotel lang hier vlakbij, in wat duidelijk de Chinese straat van Lampang was. Een klein stukje verderop ontdekten we een Chinese boeddhistische tempel. Toch wel een heel ander gezicht dan de traditionele Thaise tempels.

Net als in iedere plaats in Thailand, vinden we hier in Lampang in bijna iedere straat wel een tempel. Maar de meest bijzondere tempel die we tot nu toe bezocht hebben, ligt een eindje uit de buurt van Lampang.

Na het ontbijt namen we na 4 dagen afscheid van ons lekkere hotelletje in Sukhothai (een slaapkamer met een hemelbed; welk meisje wil dat nou niet?). De tuktuk bracht ons door de warme wind naar het busstation waar we op de bus stapten naar Lampang. Deze provinciestad in het noorden van Thailand zou ook het een en ander aan moois te bieden hebben. En we wilden niet helemaal naar Chiang Mai of Chiang Rai doorreizen, in verband met de slechte luchtkwaliteit. Straks, na de moesson van juni, zou de lucht moeten opklaren. Maar daar kunnen we niet op wachten. Chiang Mai (een toeristische hotspot in  Thailand) moet dan maar wachten op een ander bezoek.

Hoe leuk het ook was om Songkran een beetje mee te vieren met de locals, dat was natuurlijk niet de reden waarom wij naar Sukhothai waren afgereisd. De aantrekkingskracht van de plaats zat 'm voor ons in het feit dat het de hoofdstad was van een eeuwen geleden gevallen koninkrijk. De restanten die bewaard zijn gebleven, zijn UNESCO werelderfgoed geworden. 

Gisterochtend vertrokken, eerst per taxi uit ons hotel en even later per bus uit Bangkok, op weg naar Sukothai. We zaten in een luxe touringcar met airco. De rit van 350 kilometer zou ruim 7 uur duren. Gelukkig was er halverwege een pitstop om even wat te kunnen lunchen. 

Overal op straat kom je afbeeldingen tegen van de huidige koning. Maar ook veel afbeeldingen van een mooie vrouw, maar duidelijk oude foto's. Dat zal niet zijn vrouw zijn. En inderdaad: het zijn afbeeldingen van koningin-moeder Sirikit. De weduwe van koning Bhumibol is afgelopen oktober  overleden. Er is een jaar van nationale rouw afgekondigd. Alle overheidsgebouwen zijn versierd met guirlandes in het zwart en wit, de rouwkleuren van Thailand. In tegenstelling tot haar zoon, was Sirikit enorm populair, en een waar stijlicoon van Thaise mode (maar daarover later meer).

Na twee dagen verhuisden we van het Hilton naar een wat bescheidener hotel. Terwijl we in de taxi door de stad reden, keken we al onze ogen uit. We zagen, veel meer dan de vorige dag, de meest fantastische bouwwerken voorbij komen. We vonden het hoog tijd om op verkenningstocht te gaan. Maar eerst besloten we een duik te nemen in het zwembad. Bij gemiddeld 37 graden is dat wel heerlijk. Vanuit het zwembad hadden we uitzicht op de rivier. Naast het hotel zagen we een hoge paal met een draak staan. Dat prikkelde natuurlijk de nieuwsgierigheid.

Na een vlucht die korter duurde dan we hadden verwacht (de tijd ging ook nog eens 1,5 uur vooruit), waren we al rond zes uur in de ochtend in Bangkok. We regelden geld, een Thaise SIM en een taxi naar het hotel. We hadden vanuit Nederland al twee nachten in het Millennium Hilton geboekt. Het was na tien uur toen we daar aankwamen. Onderweg keek ik mijn ogen uit. Bangkok is van een totaal andere orde dan de meeste Indiase steden. En met India als ons meest recente ijkpunt, was het verkeer goed georganiseerd, men lijkt zich aan de verkeersregels te houden, de straten strak en schoon.

Dinsdagochtend vertrokken we om half negen vanuit Bangalore naar Palamaner. In deze plaats bevinden zich een aantal projecten waarvan Stichting Suryodaya aan de basis heeft gestaan. John had contact gehad met de Franciscaner friary in Palamaner en wij waren van harte welkom om bij hen te overnachten.

We gingen op weg naar onze laatste stopplaats: Bangalore. We zouden hier een paar dagen hebben voordat ons vliegtuig naar Bangkok vertrekt vanaf Bengaluru international airport. De trein in Salem vertrok om 9 uur in de ochtend. Na een vroege lunch aan boord van de Vande Bharat, kwamen we om 13.00 uur aan in Bangalore, en waren tegen twee uur in ons hotel. Het verkeer in Bangalore is werkelijk één grote file, erger nog dan we elders hebben meegemaakt.

In 1692 vond in Salem (Town en Village) in New England, VS, de beroemde heksenjacht plaats, waarbij 200 mensen werden beschuldigd en 20 de dood vonden door ophanging. Salem in Tamil Nadu heeft geen heksen. Tenminste niet dat we gezien hebben. Wel leeft er een geloof in zwarte magie. Op veel huizen die we passeerden tijdens onze wandeling, hing een Drishti Bommai met een schorpioen op zijn tong. Samen een krachtig wapen om het boze oog af te weren en het huis te beschermen tegen rampspoed.

De trein vanaf Chennai bracht ons naar Salem. Een plaats die je alleen al door de naam wil bezoeken. Heeft overigens niks met de beroemde heksenjacht te maken; dat Salem ligt in het noorden  van de VS. Maar Salem was niet ons eindpunt. We namen een taxi die ons in een uur tijd de dertig kilometer bergop bracht, naar het hillstation Yercaud (of Erkad in alternatieve westerse spelling van de naam in het Tamil).

Na alle tempels en devotie, hadden we echt wel behoefte aan wereldser zaken. We kwamen laat in de avond aan in Chennai, bij een hotel met zwembad en alle moderne gemakken. Gelegen vlak naast een groot winkelcentrum waar ze AC hadden. De eerste dag in de grote stad hebben we dan ook niet meer gedaan dan wat winkelen. De veters van Simon z'n schoenen zijn het aan het begeven. Je zou denken, als er tientallen schoenenwinkels zijn, waaronder een Adidas- een Puma- en een Sketcherswinkel én nog een Decathlon, dat je wel wat moet kunnen vinden. Niet dus. Vervolgens zijn we uitgebreid gaan zwemmen in het buitenbad. Heerlijk, bij 37 graden. Het water zelf was ook een graad of 30, schat ik zo. Gewoon badwaterwarm.

De tijd is voorbij gevlogen in Tirupati. We hebben het gevoel helmaal niet zo veel gedaan te hebben. Vooral veel in de rij gestaan. Maar op de valreep hebben we ook nog Chandragiri Fort bezocht. Dit fort stamt oorspronkelijk uit de 10e eeuw, maar de gebouwen die nog staan van later datum, gebouwd tijdens de Vijayanagara-dynastie. Inderdaad, die we ook al waren tegengekomen in Hampi. Wij hebben in de afgelopen veertien dagen aardig wat kilometers afgelegd met de trein, en verschillende dagen verbleven in diverse steden in de tussentijd. In de 14e eeuw moet die reis maanden geduurd hebben.

Natuurlijk is er wel meer te zien in Tirupati. De tweede dag dat we een bus de berg op namen (deze keer een AC-bus, dat was wel zo aangenaam!), gingen we op zoek naar de rotstuin van Tirumala. Er zijn meerdere tuinen gelegen rond het tempelcomplex, waarvan de rotstuin de grootste. Bovendien herbergt deze een bijzonder natuurfenomeen: Een natuurlijke poort. In het Telugu wordt hij Silathoranam (sila=rots, thoranam=slinger tussen 2 punten) genoemd. Het bijzondere van deze poort, of boog, is dat hij twee verschillende soorten rots verbindt, waarvan de ene 1,6 miljard jaar oud is, en de andere uit een onderliggende laag bestaat die 2,1 miljard jaar oud is. Dit is een tijdschaal die nauwelijks te bevatten is. Als wij het opzoeken, geeft ook de site van de UNESCO deze tijdsperiode aan. Mindboggling.

Na een snelle treinreis in de VandeBharat stapten we uit in Tirupati in de staat Andhra Pradesh. Tirupati ligt in een dal tegen de eerste bergen van de Oostelijke Ghats aan. Tirupati is in India vooral bekend vanwege de beroemde Tirumala Venkateswara-tempel. Deze tempel is een belangrijke hindoe-pelgrimsbestemming. De tempel ligt eigenlijk op een berg, in het dorpje Tirumali, op 25 kilometer van Tirupati. Je komt er met een taxi- of busrit langs 36 haarspeldbochten omhoog. Dagelijks trekken jaarlijks ca. 30 miljoen hindoe-pelgrims naar deze tempel, oftewel ruim 70.000 per dag. Daarmee is het een van de drukst bezochte pelgrimsoorden ter wereld. Ter ver gelijking: Lourdes trekt ca. 3 miljoen pelgrims per jaar en Vaticaanstad ca. 6 miljoen. Veel van de toeristen die de tempel bezoeken overnachten in Titupati. De stad (ca. 775.000 inwoners) hangt daardoor aaneen van de hotels, home-stays, restaurants (veelal Pure Veg) en op pelgrims gerichte winkeltjes in allerlei religieuze prullaria. Dat geldt nog in sterkere mate voor Tirumala (ongeveer 18000 inwoners) boven op de berg. Volgens mij is Tirumala alleen maar ontstaan om al die pelgrims op te vangen.

Tijdens onze eerste wandeling door het hart van Vijayawada waren we op een Jain tempel gestuit. Deze was toen helaas net gesloten. Wie al onze verhalen tot nu toe gelezen heeft, moet weten dat we een zwak hebben voor Jain tempels. Omdat de mensen daar zo open en tolerant zijn als we er rondlopen, omdat we altijd welkom zijn, vaak binnen foto's mogen maken en de tempels van wit marmer gewoonweg schitterend zijn. Dus natuurlijk gingen we er naar terug.

Volgende stop op onze rondreis was de stad met de bijzondere naam Vijayawada. Mensen die we eerder al tegekwamen, maakten instemmende geluiden als we zeiden dat dat onze volgende stop zou zijn, dus de verwachtingen waren hooggespannen. Er zouden diverse tempels zijn, en we vonden ook het een en ander aan grotten in de buurt, dus dat zou zeker een bezoek van twee dagen rechtvaardigen. De treinreis vanaf Warangal duurde een kleine vier uur. We waren ruim voor de schemering in Vijayawada, en besloten dan ook eerst een stukje te gaan lopen. Het eerste dat ons op viel, was dat er verschillende fonteinen waren, die ook daadwerkelijk water bevatten en sierlijk de lucht in spoten. De stad ligt aan de Krishna-rivier en er lopen ook diverse kanalen door de stad, dus water genoeg voorhanden.

Vóór de Nizams, vóór de Mughals, vóór het Delhi Sultanaat, zelfs vóór Hampi, was er in Telangana een koninkrijk genaamd het Kakatiya koninkrijk. Van deze dynastie is bekend dat ze al sinds de achtste eeuw als een soort leenheren heersten over hun landen. Maar in de 12 eeuw wisten ze zich daar aan te ontworstelen, en zelfstandig omringende monarchen te onderwerpen en landen te veroveren. Hun hoogtepunt beleefden ze in de 12 tot de 14e eeuw. Hun hoofdstad: Warangal. En het meest opvallende misschien wel: de tweede grote heerser van het rijk was de koningin Rudrama Devi, die door Marco Polo tijdens zijn bezoek aan India bezocht werd. Aangezien we in Hyderabad toch in de buurt waren, besloten wij om ook via Warangal verder te reizen.

Na de Qtub-Shahs werden de Moghuls heer en meester in het grootste deel van India, ook in de staat Hyderabad. Asif Jah I werd in 1724 door de Moghul keizer Bahadur Shah benoemd tot Nizam (onderkoning) van Hyderabad, toen nog Golkonda geheten. Deze Nizam kreeg, door het uiteenvallen van het Moghul-rijk, steeds meer zelfstandigheid, hoewel zijn rijk nooit echt vrij is geweest. Na de Moghuls was Golkonda schatplichtig aan de Marathas, en daarna stond het onder bescherming van de Britten. De opeenvolgende Nizams steunden het Britse bewind enthousiast.  Ze sponnen er goud garen bij. Zodanig zelfs dat in de jaren '30 van de twintigste eeuw, de toenmalige Nizam, Mir Osman Ali Khan, werd beschouwd als de rijkste man ter wereld.