Op bezoek in Shunan

Gepubliceerd op 18 mei 2026 om 16:54

Vanuit Huis ten Bosch reden we, met een overstap, naar Tokuyama. Daar zouden we Myrthe weer treffen, met haar gastouders. In het schooljaar 2011/2012 hebben zij, samen met een gastzusje, een familie gevormd tijdens Myrthe's uitwisselingsjaar. Nadien is de familie een keer in Nederland geweest, en ook heb ik, Jaklien, de familie al een keer bezocht zo'n acht jaar geleden. Maar nu we toch in Japan waren konden we de gelegenheid niet voorbij laten gaan. Ondanks dat we wisten dat de communicatie lastig zou gaan en Myrthe vaak als tolk zou moeten optreden.

We werden hartelijk verwelkomd, en na een heerlijk maal gingen we naar ons hotel. De volgende ochtend zouden we om tien uur worden opgehaald.

Kaiten

Bij onze aankomst op het station van Tokuyama viel mijn oog op een poster van het Kaiten Memorial Museum. Wij hadden ooit de film "Kaiten - human torpedo war" gezien. Een indrukwekkende Japanse film over de jonge soldaten die werden getraind om als bestuurder van een mini-torpedo-onderzeeër zichzelf te pletter te varen tegen vijandelijke schepen, aan het einde van WW II. Ik wist niet eerder van het bestaan van dit museum, maar het leek ons enorm interessant daar heen te gaan.

Het museum ligt op een eiland voor de kust van Shunan, waar we met een veerboot naartoe voeren. Op het eiland Otsushima bevond zich in de tweede wereldoorlog de kaiten-opleidingsbasis. Jonge soldaten, tussen de 17 en 27, werden gelokt met het vooruitzicht van een belangrijke missie, van levensbelang voor de redding van het moederland, met spanning en sensatie (en een goed inkomen). Maar wel de mogelijkheid dat ze het niet zouden overleven. Het was de onderzeese tegenhanger van de kamikazevliegtuigen, die al redelijk succesvol waren. Alleen begonnen de Amerikanen die te doorzien en verloren ze hun effectiviteit. Met deze kaiten konden vijandelijke schepen ongezien worden aangevallen.

Veel van deze jongens hebben niet eens de trainingen overleefd. Als ze in de bestuurbare torpedo waren gekropen, werd deze van buiten af dichtgeschroefd, waardoor ze er ook niet meer uit konden. Teveel van de bestuurders zijn verdronken tijdens trainingen, omdat de apparaten gewoon niet goed genoeg getest waren.  Van de ruim 400 kaiten die gebouwd werden, zijn er slechts zo'n 100 ingezet in missies. Daarmee zijn maar 2 geallieerde schepen tot zinken gebracht. Het hele project, dat minder dan een jaar heeft geduurd, heeft aan Japanse kant zo'n 200 slachtoffers onder de Kaiten-piloten geëist, plus nog honderden op de kwetsbare moederschepen.

We hadden de film al erg indrukwekkend gevonden (gaan we herkijken!), maar dan hier rondlopen op de plek waar het echt gebeurd was sprak zeer tot de verbeelding. Het lanceerplatform voor de testvaarten staat nog en hebben we bekeken. Daarvoor moesten we door de tunnel lopen die ook door de torpedo's en bemanning was gebruikt. Het zeewater was helder en het wemelde er van de vissen. Er floten vogels en de hele omgeving had een aura van serene rust. Zo in tegenstelling met het beklemmende verhaal dat zich er heeft afgespeeld.

Kaiten betekent letterlijk: "Wending van het lot", of "Draaien van de hemel". Het was de bedoeling dat hiermee het Japanse lot in de inmiddels desastreus verlopende oorlog zou keren, maar het was eigenlijk niet meer dan een wanhoopsdaad.

Kintai  brug en kasteel Iwakuni

Na de terugtocht vanaf Otsushima reden we naar de woning van Wakana en Tetsuya. Ze wonen daar inmiddels samen, hun dochter Reika studeert in Osaka en die heeft daar haar eigen appartement. Ondanks de taalbarrière discussieerden we volop over muziek (K-pop, J-pop, Queen Bee en Babymetal) en over de indrukken die Japan op ons had gemaakt. Ondertussen werd een heerlijke maaltijd voor ons klaargemaakt, waar we even later allemaal van genoten. Tijdens en na de maaltijd sneuvelden er ook nog een paar flessen Sake, Japanse rijstwijn. We mochten op Japanse wijze op een futon slapen. Ik kan je zeggen: Dat ligt behoorlijk hard. De volgende ochtend vroeg werden we zo stijf als een plank wakker. Geef ons toch maar een lekkere boxspring. 

De volgende dag vertrokken we met stralend weer naar Iwakuni, een stadje in de buurt van Shunan. Daar staat sinds 1673 een houten brug met vijf bogen. Het was de brug die niet weg kon spoelen, omdat de hoge bogen op stevige stenen pilons staan. Tot 1950 dan, toen tyfoon Kijia het zuidwesten van Japan aandeed. In 1953 werd hij volgens de oude technieken herbouwd. Samen met de omringende bergen en de snelstromende ondiepe rivier, was het een pittoresk plaatje.

Aan de overkant van de brug vonden we een parkachtige tuin, met waterpartijen en fonteinen. Daaraan lagen enkele musea en een shrine. Daarachter rees de berg op, waar op de top kasteel Iwakuni stond. Gelukkig hoefden we de berg deze keer niet helemaal te beklimmen: Er ging een kabelbaan naar boven! Na al die trappen bergop en een reuzenrad, kon dat er ook nog wel bij. Na de kabelbaan was het nog maar een klein stukje lopen tot we bij het kasteel waren.

In de Edo periode, aan het begin van het shogunaat, had Tokugawa Ieyasu het decreet uitgevaardigd dat er per provincie maar één kasteel mocht blijven staan. Op die manier zou het makkelijker zijn om de krijgsheren in bedwang te houden, bedacht hij. Kasteel Iwakuni was niet het kasteel dat in Yamaguchi mochte blijven staan. De heer van Iwakuni castle, Kikkawa Hiroie, was hier helemaal niet blij mee, maar durfde het bevel ook niet te negeren. Om enerzijds wèl te gehoorzamen, maar anderzijds te laten merken dat hij het er niet mee eens was, liet hij zijn kasteel afbreken, op een hoek van de muur na. Deze staat nu nog steeds. Als je om deze muur heen loopt, sta je naast kasteel Iwakuni. Dit kasteel is in 1962 herbouwd. Wel in de oude vorm, maar niet op de oude wijze. Dat was te zien aan de betonnen draagbalken en trappen die prima te beklimmen waren, met alle treden op gelijke hoogte. Van helemaal boven in het kasteel, hadden we een prachtig uitzicht over de vallei met de rivier en de brug. Je zag de rivier breed kronkelen helemaal naar de zee in de verte.

Weer naar beneden ging snel met de kabelbaan. We hebben nog even rondgewandeld in de Japanse tuin, en de shrine bekeken die was gebouwd ter ere van de voorvaderen van de heren van kasteel Iwakuni. Daarna bezochten we de witte slangen. De regio rond Iwakuni staat bekend om zijn witte slangen, een natuurlijke albino van de rattenslang. Deze witte slang wordt in heel Japan vereerd en gezien als geluksbrenger en komt van nature alleen hier voor.

Na een afsluitend softijsje (ze hadden er meer dan 50 smaken) werden we door Wakana en Tetsuya helemaal naar onze volgende stop gebracht.

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.