Op de tweede dag in Hampi waren we er wat vroeger bij. 's Ochtends zijn de temperaturen nog een beetje dragelijk, in de loop van de ochtend stijgt de zon naar het zenith en loopt de temperatuur snel op naar 36, 37 graden. De site die we bezochten bestond uit een enorm areaal aan monumenten, waarvan de belangrijkste de Vittala tempel is. Het Vijayanagara-rijk werd in 1565 verslagen tijdens de Slag bij Talikota door een coalitie van de Deccan-sultanaten: Bijapur, Golconda, Ahmadnagar en Bidar. Deze nederlaag betekende het begin van de ondergang van het rijk en de verwoesting van Vijayanagara (het huidige Hampi). Vijayanagara werd gedurende een half jaar systematisch geplunderd en verwoest en daarna verlaten. De stad verliest zijn status als hoofdstad en wordt nooit herbouwd. Veel van de gebouwen van in Vijayanagara waren van hout, gebouwd op een stenen sokkel. Het hout is in de loop der jaren volledig verdwenen. We bezochten de site en besloten gebruik te maken van een gids. We troffen Fakruddin, een wandelende encyclopedie, die over elk gebouw en elk icoon wel een verhaal kon vertellen. Als je weet wat al die Hindoe-iconen betekenen dan wordt allemaal nog indrukwekkender.
Vittala bazaar
Veel toeristen rijden in een karretje rechtstreeks naar de Vittala tempel, maar omdat er zowel links als rechts van de weg allerlei ruïnes stonden zijn we het stuk van ongeveer een kilometer gaan lopen. We liepen langs de paardenmarkt, waar in vroeger tijden paarden verhandeld werden. Dit was ook op de tempeltjes langs de route duidelijke: De pilaren waren versierd met paardenbeelden. De grote watertank, Gudiya Kola, achter een kleine mandapa (een tempelgebouwtje zonder godenbeelden) in de markt was niet meer in gebruik, hoewel er nog wel water in staat. Er zwemmen vissen in en er worden af en toe krokodillen in waargenomen, die vanaf de rivier aan de wandel zijn gegaan.
Vlak vóór de Vittala-tempel bevindt zich een kruispunt. De bazaar leidt daar naar de oude Sri Bahshyakara Gudi tempel. Door het enorme succes van de markt, werd echter besloten de nieuwe, grotere Vittala tempel te bouwen, om de rijkdom van de plaats te showen.
Yali
Yali is een mythisch monster dat vaak wordt afgebeeld in Dravidische tempels in de Vijayanagara-architectuur. Het monster is een chimera, een denkbeeldig dier met de kop van een leeuw, de oren van een hert, het lijf van een paard, de snuit van een olifant en de staart van een slang. Volgens de legende is het monster sterker dan elk van deze dieren afzonderlijk. Het wordt gezien als een symbool van kracht en bescherming. In Hampi zie je Yali’s vaak afgebeeld in tempelzuilen omdat ze de heilige plaatsen bewaken. Soms zie je goden, helden of krijgers die Yali berijden.
Zingende stenen
De zuilen van de tempels zijn uitgehakt uit één stuk graniet. Dit werd op een zeer speciale manier gedaan, zodat de zuilen, als je er op slaat, een toon voortbrengen. De dikte van de muzikale zuil bepaalt de toonhoogte, zoals de dikte van de snaar van een gitaar de toonhoogte bepaalt. De zuilen zijn zo bijzonder dat ze onderwerp zijn geweest van wetenschappelijk onderzoek (voor de liefhebber). Het is eigenlijk verboden op de zuilen te kloppen, we praten over een beschermd monument, maar de zwarte aanslag op sommige zuilen verraadt dat niet iedereen zich aan de regels houdt. Onze gids wilde niet gefotografeerd of gefilmd worden terwijl hij de zuilen demonstreerde.
Vittala tempelcomplex
Na de wandeling van een kilometer over de bazaar, kwamen we dan aan bij de toegangspoort van de tempel zelf. De grote gopuram steekt af tegen de strakblauwe lucht, het bovenste deel helaas ingestort. Als we door de poort lopen, komen we direct bij hét beeldmerk van Hampi aan: de stenen tempelwagen. Door heel India worden dergelijke wagens bij Hindoefestivals gebruikt. Alleen zijn ze dan van hout. Het icoon wordt bovenop gezet, en een enorme mensenmassa trekt de wagen dan door de straten naar de tempel. Maar hier staat een wagen van steen. De olifantjes die er voor staan, horen er origineel niet bij. Fakruddin wees ons op de paardenstaart die nog te zien: Oorspronkelijk hebben er paarden voor de wagen gestaan. Deze waren echter verdwenen toen de Britten het bijzondere object ontdekten. Zij hebben van elders de olifantenbeelden ervoor geplaatst.
De tempel als stripverhaal
Een tempel is net een stripverhaal. Iedere paal , en vrijwel iedere muur en soms zelfs het dak, verbeeldt een verhaal uit de Vedische literatuur. Het vakmanschap van de steenhouwers is werkelijke subliem. Ze weten in een enkel klein beeldje verschillende afbeeldingen te vangen. We hebben dit natuurlijk al wel eerder gezien, maar, op een uitzondering daar gelaten, nog niet zo extensief als hier in Hampi. En ook niet op zulke oude muren en pilaren. En ook niet vaak verhalen met een knipoog.
De zaal waar het huwelijk wordt voltrokken
Na de voltrekking: de huwelijksnacht
En het gevolg daarvan
In de Hazara Ramachandra tempel, elders in Hampi, zijn de muren van onder tot boven voorzien van beeldhouwwerk; hier wordt het hele verhaal van de Ramayana verteld. Op de comic con in Kochi kwamen we stripboeken tegen van de Bhagavad Gita en de Ramayana. Dit gebouw is daar werkelijk een voorloper van.
En deze kunstvorm werd niet alleen toegepast in tempels. We hebben ook de restanten van het koninklijk paleis bezocht. Ook van wat daar aan steenwerk over was, was elke centimeter bewerkt.
Reactie plaatsen
Reacties